اکتان بوستر (octane booster)

اکتان چیست چگونه بدست می آید؟

RON و MON به چه معنا هستند؟

تراکم به چه معناست؟

اصطلاح ناک زدن به چه معناست؟

تفاوت بین بنزین معمولی و سوپر

محصول میکس PETROTEX با حجم 300میلی لیتر- محصول دو منظوره اکتان بوستر+ انژکتور شور
این محصول میکس، با نسبت مشخص در باک خودرو ریخته می شود و پس از ترکیب با بنزین باعث افزایش کیفیت سوخت می شود. پس از استفاده از این محصول شاهد افزایش عدد اکتان، کاهش مصرف بنزین، شستشوی آنی مسیر سوخت و افزایش توان موتور خواهیم بود.

مقدمه

در خلال جنگ جهانی اول که در حدود سال ۱۳۰۰ شمسی روی داد. فردی به نام میجلی پی برد که با افزودن سرب {lead tetraethy} به مخلوط بنزین نسبت اکتان اون تا حد چشمگیری افزایش پیدا می کند که راهی ارزان برای بالا بردن اکتان سرب نسبت به روش های موجود دیگر بود.
مزیت دیگر این کار روانکاری سوپاپ ها بود. اما بعد ها متوجه شدند که سرب ضررهای زیادی به محیط زیست وارد میکند پس ماده MTBE جایگزین سرب شد. در اگزوز ماشین ها هم از catalyst converter استفاده کردند. اما وجود سرب در بنزین باعث از بین رفتن کاتالیست می شد که بعد ها دریافتند که ماده MTBE نیز باعث آلودگی محیطی می شود پس در صدد پیدا کردن جایگزین برای این ماده شدند که حاصل این تلاش ها toluene، benzene ethanol و ETBE بود.

مفهوم تراکم به زبان ساده

نسبت تراکم

99 درصد پیشرانه‌های خودروهایی که ما با آن‌ها سر و کار داریم، از نوع موتور های 4 زمانه هستند. موتورهای 4 زمانه در 4 مرحله مکش، تراکم، انفجار و تخلیه کار می کنند.
زمانی که مخلوط بنزین و هوا توسط پیستون به داخل سیلندر و محفظه احتراق مکیده شدند، تا حد مشخصی متراکم می شوند، و میزان متراکم شدن این مخلوط با عددی به نام نسبت تراکم مشخص می گردد، به بیان دیگر، به نسبت حجم محفظه‏ سیلندر در زمانیکه پیستون در پایین ترین سطح خود قرار دارد به حجم این محفظه در زمانی که پیستون در بالاترین سطح خود قرار دارد نسبت تراکم می گویند.
بعنوان مثال اگر نسبت تراکم موتوری ۱۰ به یک باشد، بدین معناست که حجم مخلوط سوخت و هوای موجود در سیلندر در لحظه‏ انفجار (حداکثر تراکم) یک ‏دهم حجم آن در پیش از آغاز عمل تراکم است.
پس از پایان مرحله تراکم نیز این مخلوط بوسیله جرقه شمع محترق شده و نیروی حرکتی لازم برای حرکت خودروی شما ایجاد خواهد شد.

اکتان چیست و عدد اکتان چگونه بدست می آید؟

در هنگام تصفیه نفت خام در پالایشگاه، زنجیره های هیدروکربن با طولهای متفاوت تولید می شود که این زنجیره ها با ترکیب شدن با یکدیگر، سوخت های متفاوتی تولید می کنند. متان دارای یک اتم ، پروپان ۳ اتم ، بوتان ۴ اتم، پنتان ۵ اتم ، هگزان ۶ اتم ، هپتان ۷ اتم و اکتان ۸ اتم کربن دارند، اگر بنزینی دارای مقادیر بسیار بالایی از اکتان باشد، بنزین بسیار خوبی از نظر مقاومت در برابر خودسوزی محسوب
می شود. اما در مقابل، هپتان بسیار سریع و در اثر تراکمی ناچیز، محترق خواهد شد.
توانایی متراکم شدن سوخت قبل از احتراق خود به خودی رو عدد اکتان می گویند.
عدد اکتان مقیاسی است برای نشان دادن مقاومت بنزین و یا دیگر سوخت‌ها در مقابل گرما، فشار و شروع احتراق خود بخود (بدون جرقه).
عدد اکتان بنزین عبارت است از درصد ایزواکتان در نرمال هپتان که که دارای خاصیت ضد کوبشی برابر با بنزین مورد آزمایش در شرایط آزمون استاندارد باشد.
به زبان ساده هر چه عدد اکتان یک سوخت بیشتر باشد آن سوخت در مقابل پدیده احتراق مخرب فشار و گرما مقاوم تر است.
عدد اکتان بنزین معمولی 87 بنزین ویژه 89 وبنزین سوپر93 است.وقتی میگوییم عدد اکتان بنزینی 90 است یعنی کیفیت سوخت این بنزین با مخلوطی از90درصد سوخت ایزواکتان و10 درصد هپتان برابر است.).
این ۲ هیدروکربن بعنوان مبنایی برای مقاومت خودسوزی سوخت در برابر متراکم شدن انتخاب شدند و با دادن عدد ۱۰۰ به اکتان و ۰ به هپتان نسبتی به نام عدد اکتان بدست آمده است. بطور مثال بنزینی با عدد اکتان ۸۷، دارای نسبت ۸۷ اکتان به ۱۳ هپتان می باشد. اما ساخت سوختی که متشکل از این میزان اکتان باشد هزینه تولید بسیار بالایی خواهد داشت و این ۲ ماده در حال حاضر تنها تشکیل دهنده های بنزین نیستند و مواد و افزودنیهای دیگری کار بالابردن عدد اکتان یا همان مقاومت در برابر خودسوزی یا کوبش موتور را برعهده دارند.
در ایران به طور رسمی عدد مشخصی برای انواع بنزین ها اعلام نشده، اما شنیده ها حکایت از اکتان 87 RON برای بنزین معمولی و 95 RON برای بنزین سوپر حکایت دارد.

MON , RON چیست؟

اما عدد اکتان بنزین را به ۲ روش می توان بدست آورد، اولین روش، روش تحقیقی Research Octane number یا RON نامیده می شود و دومین روش، روش موتوری یا عملی: Motor Octane number یا MON نام دارد. تفاوت این ۲ روش در شرایط و پارامترهای محیطی متفاوت حین آزمایش بر روی بنزین است.
فاصله بین ۲ عدد بدست آمده از این ۲ روش رو، sensitivity یا حساسیت سوخت می نامند که بسیار هم با اهمیت می باشد چرا که ممکن است بنزینی بدلیل نوع افزودنی ها و مواد بکار رفته جهت بالا بردن اکتان در شرایط آزمایش RON عدد بالایی از اکتان را ارائه دهد اما در شرایط سخت تر ، توانایی مقابله بسیار کمتری نسبت به تراکم پذیری داشته باشد و عدد حاصل از آزمایش MON بسیار پایین باشد ، لذا بین چند بنزین مختلف که از آزمایش RON عدد مشابهی بدست آورده اند ، بنزینی مرغوب تر است که فاصله اعداد بدست آمده از ۲ آزمایش RON و MON برای آن نوع بنزین کمتر از بقیه باشد.

عوامل موثر بر عدد اکتان:
۱) ارتفاع از سطح دریا:
هرچه ارتفاع از سطع دریا بالا تر باشد سوخت دیرتر دچار خودسوزی می شود
۲) میزان رطوبت و دمای هوا :
هرچه قدر که به میزان رطوبت هوا اضافه شود شاهد بالا رفتن عدد اکتان MON هستیم و همچنین هر چه قدر که دمای هوا کاهش پیدا کند دوباره شاهد افزایش این عدد اکتان هستیم.

اصطلاح ناک زدن به چه معناست؟

این پدیده حساسیت بالایی به نوع سوخت و اکتان آن دارد در واقع هر چه از سوخت بی کیفیت و با عدد اکتان پائین تری استفاده کنیم، بیشتر صدای ناک زدن را که شبیه صدای برخورد قاشق چنگال می باشد را
می شنویم. بنابراین، هنگامی که سیلندرها از تعادل مناسب هوا و سوخت برخوردار باشند، مخلوط سوخت و هوا که وارد سیلندر شده است به طور منظم در محفظه احتراق مشتعل شده و باعث پایین رفتن پیستون و تولید نیروی موتور و انتقال آن به چرخ‌ها و حرکت خودرو می‌شود.
این چرخه به طور منظم تکرار می‌شود. ناک زدن هنگامی اتفاق می‌افتد که مخلوط هوا و سوخت به طور نامنظم بسوزد و مشتعل شدن در زمان اشتباه رخ دهد. نتیجه این مشکل، ایجاد سر و صدای آزاردهنده و آسیب احتمالی به دیواره سیلندرها و پیستون‌ها خواهد بود.
پیستون سعی در بالا آمدن دارد، اما در اثر انفجار زود هنگام مخلوط درون سیلندر، نیرویی با شدت از سمت بالا به آن ضربه می زند.
در نتیجه، درجه اکتان، مقاومت نوع سوخت در برابر انفجار زودرس در مخلوط سوخت و هوای موجود در محفظه احتراق موتور را نشان می دهد.
درصورتی‌که قصد کاهش صدای ناک موتور را داشته باشید، به درجه اُکتان بالاتر فکر کنید. اگر گمان می‌کنید بنزین نامناسب وارد باک خودرو شما می‌شود، سعی کنید از یک افزودنی تقویت‌ کننده اُکتان استفاده کنید.
در آخر علاوه بر اکتان با درجه پائین، مواردی همچون استفاده از شمع های خراب یا غیر استاندارد،رسوبات کربن بر دیواره های سیلند و یاتاقان های فرسوده می توانند باعث بروز صدای ناک در موتور خوردو شود که منجر به آسیب های جدی به موتور شما خواهد شد.

بنزین سوپر یا معمولی؟

استفاده از بنزین سوپر یا معمولی یکی از دو‌راهی هایی است که رانندگان را هنگام نزدیک شدن به پمپ بنزین، مردد می کند.از مقرون به صرفه بودن بنزین معمولی که بگذریم،بنزین سوپر هم حرف های پرشتابی برای گفتن دارد.
تفاوت بنزین سوپر با معمولی در عدد اکتان آن بوده که در نوع معمولی ۸۷ و در سوپر ۹۵ است. اکتان بالاتر یعنی انفجار در فشار بالاتر، یعنی بنزین سوپر دیرتر از بنزین معمولی منفجر می‌شود. هر خودرو با توجه به نوع موتور خود، نیازمند بنزینی با اکتان متفاوت است که در دفترچه‌ی راهنمای خودرو بدان اشاره شده است.
دانستن عدد اکتان مناسب و استفاده‌ی آن در هنگام سوخت‌گیری امری مهم است که سبب استفاده‌ی بهینه از موتور و افزایش عمر مفید آن می‌شود که توجه به این نکته در مورد خودروهای با اکتان بالا ضرورت بیشتری می‌یابد، زیرا اگر به خودرویی که به بنزین معمولی احتیاج دارد، بنزین سوپر زده شود فقط از توان خودرو کاسته می‌شود ولی اگر به خودرویی که به بنزین سوپر احتیاج دارد، بنزین معمولی زده شود، هر بار قبل از رسیدن پیستون به بالاترین نقطه در سیلندر، بنزین اشتعال پیدا کرده و پیستونی را که هنوز حرکت سر بالایی خود را کامل نکرده به پایین می‌راند. نتیجه‌ی آن، فشار به مجموعه‌ی پیستون، شاتون، میل‌لنگ و سوپاپ‌هاست و معمولاً با صدای خشنی همراه است و عدم توجه به این مورد در دراز مدت سبب آسیب به موتور و کاهش عمر مفید آن می‌شود.
نکته مهم در خودروهای جدید و مخصوصا موتورهای با پایه گازسوز این است که آنها با بنزین سوپر بهتر کار می‌کنند، بنابراین وقتی شما به خودرویتان بنزین سوپر می‌زنید احساس شتاب بالاتر به سبب افزایش قدرت انفجاری و بهره‌وری بیشتر در عملکرد موتور را شاهد خواهید بود.
با توجه به پایین بودن كیفیت سوخت موجود در كشور و بالاتر بودن قیمت بنزین سوپر و این‌كه موتور تمام خودروهای سواری در حال حاضر در ایران بر مبنای بنزین سوپر با اكتان 95 طراحی شده‌اند
(بجز پیكان)، بنابراین استفاده از بنزین با اكتان بالا بهتر است و استفاده از بنزین معمولی با اكتان 87 در دراز مدت خسارات جبران ناپذیری به موتور خودرو وارد می‌نماید.
در استان تهران كه بسیار بالاتر از سطح دریاست(یعنی سوخت دیرتر دچار خودسوزی می‌شود) استفاده از بنزین معمولی بهتر است و برعکس در شهرهای شمالی ایران كه هم‌سطح دریا هستند استفاده از بنزین سوپر توصیه می‌شود.
نکته: اگر می‌خواهید از بنزین معمولی استفاده كنید بهتر است كه به ازای هر 3000 كیلومتر از محلول پاك‌كننده انژكتور استفاده كنید تا همیشه سوزن‌های انژكتور خودروی شما تمیز باشد.

نام خودرواکتان مورد نیاز
پژو 206 تیپ 2بنزین بدون سرب با اکتان 87-95
پژو 206 SDگاز CNG , بنزین بدون سرب با اکتان 87-95
پژو 207بنزین بدون سرب با اکتان 87-95
پژو 207 صندوقداربنزین بدون سرب با اکتان 95
پژو پرشیابنزین بدون سرب با اکتان 95

مطالب مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

× مشاوره و فروش در واتساپ